Agresja u Dzieci


Dlaczego dziecko się złości?

Dziecko się złości, ponieważ przeżywa stres i nie umie sobie z nim poradzić.
Sytuacje stresowe u dziecka najczęściej powoduje:

Chłód rodzinny – kiedy w domu brakuje ciepła rodzinnego, a kontakt z matką jest oziębły. Dziecko czuje się niekochane i traci poczucie bezpieczeństwa. Smutek przeradza się w stres, a ten w atak złości.
Nieumiejętne rozwiązywanie konfliktów – kiedy spory rodziców rozwiązywane są za pomocą krzyków, obrażania się na siebie, czy kłótni. Dziecko uczy się, naśladując rodziców i zaczyna postępować tak samo jak oni. W rodzinach wielodzietnych warto zwrócić uwagę, jak zachowuje się starsze rodzeństwo, czy się bije i kłóci – wtedy młodsze dziecko bierze z nich przykład.
Nowe sytuacje – rozwód rodziców, pojawienie się małego dziecka w rodzinie, pierwszy dzień w przedszkolu to tylko niektóre z nich. Nowa sytuacja może być zbyt trudna dla dziecka – swoją bezradność wyrazi wtedy swoim agresywnym zachowaniem.
Niskie poczucie własnej wartości – czasami wymagamy od naszego dziecka, że będzie najlepsze we wszystkim. Dziecko jednak nie jest w stanie sprostać naszym wymaganiom i żyje z poczuciem klęski. Chcąc podnieść swoją samoocenę, dziecko zaczyna gnębić słabszych od siebie.
Czy złość jest zła?
Złości okazywanej przez dziecko nie powinniśmy się bać i uważać, że jest czymś złym. Jest ona normalnym objawem, a jej wyrażanie jest naturalne. Dziecko ma prawo przeżywać złość, a rolą rodzica jest pokazanie, jak może poradzić sobie z negatywnymi uczuciami. Okazywanie złości przez dziecko nie musi być oznaką złego wychowania, zaniedbań rodziców czy dysfunkcji w rodzinie. Często jest sposobem dziecka na okazanie sprzeciwu.
Inaczej wygląda sytuacja, kiedy dziecko wyraża złość przekleństwami, wrzaskami, kłótniami, groźbami, buntowaniem się, sprzeciwianiem się poleceniom – wtedy powinniśmy podjąć stanowcze kroki do zmiany zachowania dziecka. W przypadku, kiedy nie widać korzystnych zmian, nie bójmy się skorzystać z pomocy psychologa.

Czy zakazywanie dziecku okazywania złości jest dobre?

Zakazywanie dziecku okazywania złości powoduje frustracje, które nasilają agresywne zachowania. Skumulowana złość może zmienić się w dolegliwości tj. np. bóle głowy, problemy z żołądkiem czy depresję.

Jak objawia się złość u dziecka?

Złość u dwulatka – najczęściej objawia krzykiem, tupaniem nogami, mówieniem słowa „nie”. Powodem takiego zachowania jest niemożność dostania tego, czego się chce, próba zrobienia jakiejś czynności i brak oczekiwanego efektu, czy zakazy rodziców. Inną przyczyną może być zmęczenie, znudzenie, głód oraz sprzeczne komunikaty od rodziców.
Złość u trzylatka – najczęściej objawia się płaczem, krzykiem, tupaniem nogami. Powodem takiego zachowania jest napięcie emocjonalne, brak poczucia bezpieczeństwa, poczucie osamotnienia, niewłaściwe formy wyciszania dziecka lub brak konsekwencji ze strony rodziców.
Złość u czterolatka – najczęściej objawia się biciem, kopaniem, rzucaniem przedmiotami, uciekaniem, przeciwstawianiem się poleceniom, używaniem brzydkich wyrazów i niegrzecznym zwracaniem się do ludzi.
Złość u pięciolatka – najczęściej objawia się awanturami, płaczem, histerią, obrażaniem się, biciem, pluciem, czy agresją fizyczną.
Złość u sześciolatka – najczęściej objawia się wulgarnymi słowami i ordynarnym zachowaniem. Jego reakcje są gwałtownie i zmienne, w jednej chwili jest pełen zapału, aby za moment wpaść w złość lub histerię.

Jak poradzić sobie ze złością u dziecka?

Warto zapamiętać, że nawyki człowieka kształtują się już od 2 roku życia. To, jak nauczysz dziecko radzić sobie ze złością będzie miało wpływ na całe jego dalsze życie.

Zwracaj uwagę, aby upominanie nie pojawiało się zbyt często, ponieważ dziecko zauważy, że zwracasz mu uwagę z błahego powodu i przestanie twoje pouczenie traktować poważnie. Jeżeli upominasz dziecko, zawsze wytłumacz z jakiego powodu.

Pamiętaj, aby jak najczęściej przytulać dziecko i mówić, że je kochasz, ponieważ wyrabia to w nim poczucie emocjonalnej stabilizacji i bezpieczeństwa. Zastanów się, co powoduje złość u dziecka. Pomóż dziecku rozwiązać jego problem i nie licz na to, że z wiekiem wyrośnie z niego lub problem sam się rozwiąże. Pamiętaj, aby na złość nie odpowiadać złością, nie krzycz, nie zachowuj się agresywnie a w żadnym wypadku nie bij!

Jeżeli chcesz uśmierzyć agresywne zachowanie u dziecka, zacznij od siebie.

Przyjrzyj się, jak rozwiązujesz konflikty, jak wygląda u ciebie panowanie nad sobą oraz czy wybuchasz złością w obecności dziecka. Jeżeli chcesz być wzorem dla niego, szanuj osobę, z którą się kłócisz w jego obecności i rozwiązuj konflikty na drodze pokojowej. Będziesz wtedy najlepszym wzorem dla twojego dziecka.

Wprowadź „Kodeks złości”, w którym wskażesz dziecku, co może robić, gdy jest złe, a czego robić nie może. Poinformuj dziecko, że MOŻE się złościć i ma do tego prawo, ale okazywać złość może w sposób bezpieczny i akceptowany przez ciebie. Wskaż dziecku akceptowane przez ciebie formy rozładowania złości np. niech krzyczy do woreczka, w którym zamyka złość, zniszczy stare gazety lub wyleje kubek z wodą do zlewu wraz z całą złością.

Czytaj z dzieckiem bajki terapeutyczne, które mówią o złości i koniecznie porozmawiaj z nim, co czują bohaterowie bajki.

Czy ze złości się wyrasta?

Tak wyrasta się, ale sposób wyrażania złości utrwala się i wpływa na całe życie. Jeżeli nie nauczysz dwulatka mądrze rozładować złości, to potem, jako ośmiolatek czy osiemnastolatek będzie agresywny, będzie bił, wyzywał i szukał drogi ujścia energii.